Kısa tanım
Tapu, bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını gösteren resmî belgedir. Türkiye'de yapılaşma aşamasına göre arsa tapusu, kat irtifakı tapusu ve kat mülkiyeti tapusu; mülkiyetin dağılımına göre ise müstakil tapu ve hisseli tapu ayrımı vardır.
Birinci ayrım yapının hangi aşamada olduğunu gösterir. Arsa tapusu üzerinde henüz bağımsız bölüm tanımlanmamıştır. Kat irtifakı tapusu, inşaatı süren binada bir daireyi tanımlar. Kat mülkiyeti tapusu ise bina tamamlanıp yapı kullanma izni alındıktan sonra verilir ve mülkiyetin en tam hâlidir.
İkinci ayrım mülkiyetin kaç kişide olduğunu gösterir. Müstakil tapuda taşınmaz tek malike aittir. Hisseli tapuda ise birden fazla paydaş vardır ve her birinin payı orandır, fiziksel bir bölüm değil. Hisseli tapuda paydaşların yasal önalım hakkı bulunur: pay üçüncü kişiye satıldığında diğer paydaşlar aynı koşullarla o payı alma hakkına sahiptir.
Yatırımcı açısından neden önemli?
Tapunun cinsi, mülkün ne kadar kolay satılacağını ve krediye konu olup olmayacağını doğrudan belirler. Hisseli tapuda satış süreci tek başına yürütülemez, önalım hakkı işler ve alıcı kitlesi daralır. Arsa tapusunun üzerinde bina varsa, o bina tapuya işlenmemiş demektir; bu tek başına ayrı bir inceleme konusudur.