Kısa tanım
Şerh, bir taşınmazın tapu kaydına işlenen ve üçüncü kişileri bağlayan not ya da kısıtlamadır. İpotek ise bir alacağın teminatı olarak taşınmaz üzerinde kurulan ve tapuya tescil edilen haktır.
Tapu kaydının beyanlar, şerhler ve rehinler bölümleri, mülkün görünmeyen geçmişini taşır. Burada ipotek, haciz, satış vaadi, kira şerhi, intifa hakkı ya da aile konutu şerhi gibi kayıtlar bulunabilir. Bir mülkü satın almak, üzerindeki bu kayıtları da devralmak anlamına gelebilir.
İpotekli bir taşınmaz satılabilir; hukuken engel yoktur. Ancak ipotek satışla birlikte kendiliğinden kalkmaz. Uygulamada iki yol vardır: satış bedelinin bir kısmıyla borç kapatılıp ipotek fekki alınır, ya da alıcı ipoteği bilerek ve üstlenerek devralır. Hangi yolun izleneceği sözleşmede yazılı olmalıdır.
Yatırımcı açısından neden önemli?
Tapu kaydını görmeden yapılan hiçbir alım güvenli değildir. Bir mülkün fotoğrafı, konumu ve fiyatı ne kadar iyi olursa olsun, kaydındaki tek bir haciz şerhi işlemi tamamen durdurabilir. Kayıt kontrolü, alım sürecinin ilk adımı olmalıdır, son adımı değil.